Plastic is geen afval, maar een grondstof!

Nederland wil in 2050 volledig circulair zijn. Dat betekent ook dat de tuinbouw een flinke opgave heeft. Iedere tuinder recirculeert zijn water, maar wat kan er nog meer? Kun je bijvoorbeeld eenmalige verpakkingen zoals bloemenhoezen en -dozen recyclen en verwerken tot nieuwe producten?

Tijdens het online innovatiecafé 'Circulariteit in de tuinbouw' op dinsdag 5 oktober zette Greenport Aalsmeer een aantal partijen in het zonnetje die al een tijd met deze circulaire processen in de tuinbouw bezig zijn. Gemist? Bekijk het terug op het YouTube-kanaal van Greenport Aalsmeer of lees het verslag!

Living Lab
Innovatie-aanjager Dewi Hartkamp van Stichting Innovatie Glastuinbouw Nederland (SIGN) vertelde meer over de programma’s die nu al draaien op het gebied van circulariteit in de tuinbouw. Daarbij draait het niet alleen om efficiënt gebruik, hergebruik en recycling van grondstoffen, maar ook om herontwerp van processen met ketens om primaire grondstof gebruik te verminderen. Tijdens dit innovatiecafé ligt de focus op pottenverpakkingen, fusten en folie. Op dit vlak kan de sector volgens Dewi nog flinke stappen zetten. Een nieuw opgezet Living Lab bij Dijkshoorn in Bleiswijk kan ondernemers ondersteunen bij het ontwikkelen van hoogwaardige toepassingen van reststromen uit de tuinbouw.

Dewi: “Ondernemers die biomassa willen laten voorbewerken en toepassingen willen laten onderzoeken, kunnen in het lab op schaal van kilo’s tot tientallen tonnen aan de slag. Hiervoor zijn vouchers beschikbaar waarmee 50% van de kosten worden gedekt.” Dewi riep de ondernemers uit de Greenport Aalsmeer en de andere greenports op om vooral aan te haken bij dit Living Lab.

Duurzaam verpakken
Else Boutkan is programmaleider van het Programma Plastics bij Greenport West-Holland. Zij vertelde waarom er überhaupt een dergelijk programma nodig is. “De tuinbouw maakt prachtige gezonde producten, maar die zijn vaak verpakt in plastic. We hebben als sector de ambitie om bij te dragen aan gezondheid, welzijn en duurzaamheid. Dat betekent dat we ook voor een verantwoord gebruik van plastic moeten gaan. Het kan en moet anders.”

Het is volgens Else wel een ingewikkeld proces omdat er een grote diversiteit aan soorten en toepassingen van plastic zijn. Daarnaast is het gebruik van plastic in de tuinbouw functioneel: ter bescherming, voor de veiligheid en de houdbaarheid van producten. Tel daarbij de internationale keten op, waardoor recyclen behoorlijk ingewikkeld wordt. Else: ”Als we dit goed in de keten willen organiseren, dan moeten we tot een standaard komen. Het probleem is universeel en we moeten allemaal aanhaken. Daarom introduceren we binnenkort het instrument “Duurzaam Verpakken” dat samen met het Kennisinstituut voor Duurzaam Verpakken is ontwikkeld. Hiermee kun je als ondernemer naar je huidige verpakkingen kijken: zijn ze goed of niet goed en wat kan ik verbeteren?”

Functioneel
Voor Johan Hoek Spaans, manager duurzaamheid en agronomie bij J.M. Levarht & Zonen BV, is de uitdaging om duurzame oplossingen te verzinnen voor product-markt combinaties. Hij geeft aan dat bij de ontwikkeling van een duurzame verpakking het belangrijk is dat de functionaliteit van verpakking hetzelfde blijft of verbetert. “Wij zijn een wereldwijde speler en dat maakt het soms best ingewikkeld. Regelgeving en afvalverwerkingssystemen verschillen per land. Daar moet je ook rekening mee houden. Je moet in de keuze voor het materiaal ook kijken naar welk land je product gaat. Exporteer je het naar een land waar weinig aan recycling wordt gedaan, dan moet je proberen ook zo min mogelijk verpakkingen aan het product toe te voegen.”

Dozen
Als laatste spreker was Jaap Buis aan de beurt, een van de initiatiefnemers van Circular Plastics. Het bedrijf richt zich op verpakkingen die door de kwekers en tussenhandelaren worden gebruikt. Hoe maak je die meer circulair? Ze zijn gestart met de dozen waar bloemen in verpakt worden. Deze zijn van karton, worden snel nat en vies en eenmalig gebruikt. Circular Plastics bedacht een herbruikbare variant van gerecycled kunststof die minimaal zeven jaar mee kan gaan. Het gerecyclede kunststof komt bij Kras Recycling vandaan en is grotendeels afkomstig van plastic afval verzameld bij Europese retailers en bloemenveilingen.

Plantenstekers
Een tweede belangrijke ontwikkeling is het gebruik van gerecycled polypropyleen (PP) in tuinbouwtoepassingen. Waar de potten al van PP worden gemaakt, zijn bijvoorbeeld plantenstekers van PVC. Dit is slecht voor het milieu en bovendien moeilijk te combineren met andere plastic afvalstromen. Door het gebruik van gerecycled PP bij plantenstekers creëert Circular Plastics een makkelijker te verwerken monostroom van PP waardoor het gebruik van PP drastisch wordt teruggedrongen door recycyling. “We lopen hiermee vooruit op wetgeving die eraan komt. Neem Engeland, daar wordt vanaf april 2022 virgin (nieuw plastic) belast met extra verpakkingsheffing. We moeten als sector echt nu handelen”, aldus Jaap.

Hoezen
Het bedrijf heeft ook een nieuwe hoes ontwikkeld voor rozen die voldoet aan de huidige wettelijke standaard voor plastic.  “De bloemen komen aan op de veiling, de hoezen worden eraf gehaald omdat er van de bloemen weer nieuwe boeketten gemaakt worden. De hoezen worden verzameld bij de veiling, wij halen ze op en maken er weer nieuwe hoezen van. Hoe mooi is dat? Plastic is geen afval, maar een grondstof. We moeten als sector echt meer in circulaire oplossingen gaan denken.”

Toeval
Het innovatiecafé werd afgesloten met een korte discussie met de vier sprekers en de online kijkers. Jan-willem Donkers van Greenport Aalsmeer: “We moeten de ketensamenwerking verder laten rollen en dit moeten we met elkaar doen. Soms is innovatie ook gewoon het organiseren van toeval: mensen moeten elkaar op het juiste moment ontmoeten. Daarvoor staan wij als greenports aan de lat.” Jan-willem riep ondernemers met ideeën, vragen of opmerkingen op om vooral contact op te nemen. “Wil je meepraten en meedoen, meldt je dan bij Greenport Aalsmeer. Dan gaan wij voor en mét u aan de slag.”

Presentatie Dewi Hartkamp - SIGN
Presentatie Else Boutkan - Greenport West-Holland